Decentralized Autonomous Organization (DAO) là gì? DAO hoạt động như thế nào? có nên đầu tư vào DAO token

Trong cách mạng công nghiệp 4.0, công nghệ Blockchain đã và đang thay đổi hệ thống tài chính của chúng ta. Tuy nhiên, các tính chất của blockchain như phi tập trung và bất biến… không chỉ hữu dụng trong các ứng dụng tiền tệ như Bitcoin, mà còn trong nhiều lĩnh vực khác trong đó có quản trị.

Với Blockchain, con người có thể vận hành một dạng tổ chức hoàn toàn tự động mà không cần đến một bên điều hành trung tâm nào. Điều đó gọi là tổ chức tự trị phi tập trung, hay gọi là Decentralized Autonomous Organization. Bài viết này sẽ giải thích cho bạn hiểu nó là gì và tổng quát về các tổ chức này.

1. Decentralized Autonomous Organization là gì?

Decentralized Autonomous Organization (viết tắt: DAO) là “tổ chức tự trị phi tập trung”. Để đủ tiêu chuẩn trở thành một DAO, một thực thể phải đáp ứng cả ba yêu cầu: phi tập trung, có quyền tự trị, và có tổ chức.

Phi tập trung

Phi tập trung có nghĩa là không có một cá nhân riêng lẻ hay một tổ chức nào có thể kiểm soát tổ chức hoặc có thể ra lệnh cho các thành viên trong tổ chức đó. Để hoạt động đúng đắn, DAO phải có các quy tắc cốt lõi về sự góp phần trên lý thuyết để có thể cho phép bất cứ ai tham gia và nói về cách tổ chức được vận hành mà không có sự cho phép của các thành viên hoặc người sáng lập hiện có.

Để kiểm tra lý thuyết này trên thực tế, một cá nhân hoặc một nhóm sẽ phải tham gia và kiểm soát một phần của DAO trong trường hợp những người sáng lập và các thành viên chủ chốt không muốn điều đó xảy ra. Một DAO là mở cửa cho những người tham gia và hoạt động, chỉ cần gia nhập và chạy.

Tự trị

Khía cạnh khác của DAO cũng như thiết yếu ngang với yếu tố phi tập trung là tính tự trị. Tổ chức phi tập trung theo lý thuyết không phải là một hệ sinh thái khép kín mà sẽ phải chịu ảnh hưởng từ bên ngoài trong việc gây quỹ và các hỗ trợ khác.

Điều này có nghĩa là các nhóm bên ngoài sẽ kiểm soát tổ chức phi tập trung qua việc cấp vốn hay các chức năng quan trọng khác, qua đó làm cho tổ chức tập trung trong thực tế.

Bởi vậy, một DAO thực sự cần mô hình tự tài trợ. Đối với một DAO dựa trên tiền tệ, điều này đơn giản chỉ là có một phần quỹ dành để tự tài trợ cho nhóm. Đối với những DAO khác, kiểu tự tài trợ này có thể khác nhau, và có thể bao gồm cả việc bán token hoặc quyền sở hữu nhóm đối với các tài sản tạo ra thu nhập.

Có tổ chức

DAO cần phải được tổ chức. Một dự án mã nguồn mở có thể sẽ phi tập trung nếu bất cứ ai cũng có thể sử dụng hoặc dựa vào các dịch vụ của dự án, và một số dự án phi tập trung thậm chí có thể cung cấp tài chính nội bộ cho những người cùng tham gia. Tuy nhiên, để đủ điều kiện như một DAO, một dự án cần phải có một số cấu trúc tổ chức cho phép cả nhóm cùng hợp nhất và đưa ra các quyết định thống nhất về chiều hướng của mạng lưới.

Bởi vậy, một DAO phải phi tập trung hoàn toàn mà mở cửa cho bất kỳ ai có thể tham gia nếu họ đáp ứng các nguyên tắc thống nhất, phải có sự hỗ trợ và gây quỹ hoàn toàn độc lập, và phải có khả năng kết hợp lại với nhau như một mạng lười thống nhất để đưa ra các quyết định.

2. DAO hoạt động như thế nào?

Thông qua việc sử dụng các hợp đồng thông minh (smart contract), DAO có thể làm việc với các thông tin bên ngoài và thực hiện các lệnh dựa trên chúng một cách tự động mà không cần bất kỳ sự can thiệp nào của con người.

Các quy tắc và các giao dịch (transactions) trong DAO được lưu trữ một cách minh bạch trên blockchain. Các quy tắc thường được quyết định bởi các bên liên quan thông qua hình thức bỏ phiếu.

Thông thường, cách các quyết định được đưa ra trong DAO là thông qua các đề xuất. Nếu một đề xuất được đa số các bên liên quan bỏ phiếu tán thành (hoặc hoàn thành một số quy tắc khác được đặt trong các quy tắc đồng thuận mạng), thì nó sẽ được thực hiện.

Hiểu theo một cách nào đó thì một DAO hoạt động tương tự như một công ty hoặc quốc gia, nhưng khác biệt ở chỗ nó lại hoạt động theo kiểu phi tập trung.

Thành viên của DAO không bị ràng buộc bởi bất kỳ hợp đồng chính thức nào. Họ ràng buộc với nhau bởi một mục tiêu chung và các ưu đãi trên mạng gắn liền với các quy tắc đồng thuận.

Các quy tắc chi phối tổ chức này hoàn toàn minh bạch và được viết trong phần mềm mã nguồn mở của mạng đó. Tuy nhiên vì DAO hoạt động không biên giới, chúng có thể phải chịu các khu vực pháp lý khác nhau tùy mỗi quốc gia.

Giống như tên của nó, một DAO có tính phi tập trung và vận hành hoàn toàn tự động. Nó phi tập trung vì không một thực thể nào có thẩm quyền đưa ra và thực thi các quyết định. Và nó tự động vì nó có thể tự vận hành theo mã máy và các quy tắc có sẵn mà không cần ai điều khiển.

Khi một DAO được triển khai, nó không thể được kiểm soát bởi một bên mà thay vào đó được điều chỉnh bởi một cộng đồng người tham gia. Nếu các quy tắc quản trị xác định trong giao thức được thiết kế tốt, chúng sẽ hướng tới kết quả có lợi nhất cho mạng. Nói một cách đơn giản, DAO cung cấp một hệ điều hành để cộng tác mở. Hệ điều hành này cho phép các cá nhân và tổ chức cộng tác mà không cần phải biết hoặc tin tưởng lẫn nhau từ trước.

3. Cách thức hoạt động:

– Một nhóm người viết ra hợp đồng thông minh (smart contracts) để chạy tổ chức.

– Có một khoảng thời gian tài trợ ban đầu, trong đó mọi người thêm tiền vào Decentralized Autonomous Organization (DAO) bằng cách mua các thẻ tượng trưng cho quyền sở hữu – được gọi là crowdsale, hoặc một đồng xu ban đầu (ICO) – để cung cấp cho nó các nguồn lực mà nó cần.

– Khi giai đoạn hoàn thành, Decentralized Autonomous Organization (DAO) bắt đầu hoạt động.

– Sau đó, người dân có thể đưa ra đề xuất với Decentralized Autonomous Organization (DAO) về cách tiêu tiền, và các thành viên đã mua hàng có thể bỏ phiếu để phê duyệt các đề xuất này.

Tổ chức Decentralized Autonomous Organization (DAO) là gì?

“The Dao” là tên của một Decentralized Autonomous Organization (DAO) cụ thể, được hình thành và được lập trình bởi nhóm phía sau Slock.it khởi động của Đức – một công ty xây dựng “ổ khóa thông minh” (smart locks) cho phép mọi người chia sẻ những thứ của họ (ô tô, thuyền, căn hộ) trong một phiên bản phân tán (centralized version) Airbnb.

– Decentralized Autonomous Organization (DAO) ra mắt vào ngày 30/042016, với 28 ngày fund tài trợ.

– Vì lý do nào, DAO đã trở nên phổ biến, nâng cao hơn 100 triệu đô la vào ngày 15/5, và khi kết thúc giai đoạn tài trợ, The DAO là crowdfunding lớn nhất trong lịch sử, đã thu được hơn 150 triệu đô la từ hơn 11.000 thành viên nhiệt tình. DAO đã kiếm được nhiều tiền hơn những người sáng tạo mong đợi.

– Sau khi crowdsale kết thúc, có rất nhiều cuộc thảo luận về việc giải quyết các lỗ hổng trước khi giải quyết các đề xuất. Cụ thể, Stephan Tual, một trong những người sáng tạo của The DAO, đã công bố vào ngày 12 tháng 6 rằng “lỗi gọi đệ quy” đã được tìm thấy trong phần mềm nhưng “No DAO funds [were] at risk” (Không có quỹ DAO nào trong tình trạng nguy hiểm).

Lỗ hổng và tấn công

– Một lỗ hổng được phát hiện với tên là “lỗi gọi đệ quy” (recursive call bug) có tên gọi khác là “Race to empty”. Lỗ hổng này cho phép kẻ tấn công lấy được ether từ tài khoản DAO.

– Khai thác lỗ hổng này, kẻ tấn công có thể gọi hàm “split”, và sau đó gọi hàm phân chia đệ quy bên trong split, do đó thu thập ether nhiều lần trong một giao dịch đơn lẻ (single transaction).

Thật không may, trong khi các lập trình viên đang cố gắng giải quyết vấn đề này và các vấn đề khác, một kẻ tấn công không biết đã bắt đầu sử dụng cách tiếp cận này để bắt đầu tháo dở DAO của ether thu được từ việc bán các token của nó.

– Đến thứ 7, 18/6, kẻ tấn công nắm giữ hơn 3.6 triệu ether vào một “child DAO” có cùng cấu trúc giống The DAO.

– Giá của ether lúc này rớt từ $20 xuống còn $13..

– Một số người đã cố gắng chia DAO để ngăn không cho thêm ether, nhưng họ không thể có được vote cần thiết trong một thời gian ngắn như vậy.

– Các nhà lập trình viên dự thảo fork sang nhánh khác.

– Trên thực tế, cuộc tấn công đó, hay một cuộc tấn công tương tự, có thể tiếp tục bất cứ lúc nào.

Soft-fork

Ngày 17/6, Vitalik Buterin của Quỹ Ethereum đã đưa ra một bản cập nhật quan trọng, nói rằng DAO đã bị tấn công và rằng ông đã đưa ra một giải pháp:

– Một phần mềm đã được đề xuất, (KHÔNG ROLLBACK, không có transactions hoặc blocks nào sẽ bị “đảo ngược”) sẽ làm cho bất kì transactions nào được tạo ra (calls/callcodes/delegatecalls) với account 0x7278d050619a624f84f51987149ddb439cdaadfba5966f7cfaea7ad44340a4ba sẽ không hợp lệ.

Phản ứng của kẻ tấn công

Trong lá thư mở gửi tới The DAO, Kẻ tấn công được cho là tuyên bố rằng “phần thưởng” của anh ta là hợp pháp và bị đe dọa có hành động pháp lý chống lại bất kỳ ai cố gắng làm mất hiệu lực công việc của mình.

– Một số người đã chỉ ra rằng chữ ký mật mã trong thông báo này là không hợp lệ – có thể là giả mạo.

– Nhưng nó được viết ra và từ một quan điểm nhất định, có lý lẽ tốt: tiền đề của các hợp đồng thông minh là họ là trọng tài của họ và rằng không có gì bên ngoài mã có thể “thay đổi các quy tắc” của giao dịch.

– Sau đó, thông qua người trung gian, kẻ tấn công tuyên bố rằng anh ta sẽ chấm dứt việc “trộm cắp” tài sản của mình bằng cách thưởng cho các miners (node) không chuyển sang soft-fork được đề nghị, nói rằng: “Chẳng bao lâu chúng ta sẽ có một hợp đồng thông minh để thưởng cho các thợ mỏ phản đối soft-fork và phá hủy giao dịch. 1m ETH + 100 BTC sẽ được chia sẻ với các thợ mỏ.”
(“[S]oon we will have a smart contract to reward miners who oppose the soft fork and mines the transaction. 1m ETH + 100 BTC will be shared with miners.”)

thptchilinh.edu.vn

Hark-fork

Một đề xuất khác là tích cực hơn – yêu cầu các thợ mỏ hoàn toàn giải quyết trộm cắp và trả lại tất cả các ether cho The DAO, nơi mà nó có thể được mua lại bởi chủ sở hữu thẻ, tự động, do đó kết thúc DAO.

Như Stephan Tual đã nói trong blog của mình:

– “Vào lúc 4 giờ chiều giờ địa phương, sự đồng thuận là nên một cái đĩa mềm được triển khai trong vòng 27 ngày, kẻ tấn công sẽ không thể lấy lại số tiền anh ta đã cất giấu vào một DAO trẻ em.

– Một chiếc đĩa cứng tiếp theo thậm chí có thể trả lại tất cả ete, bao gồm cả ‘tiền phụ trội’ của DAO và tiền bị đánh cắp, trở lại hợp đồng thông minh. Hợp đồng thông minh đó sẽ chứa một hàm duy nhất: cancel ().

– Điều này sẽ giúp mọi người tham gia DAO rút tiền của họ: nhờ sự hỗ trợ của các thợ mỏ, và vì không có gì được chi cho đến giờ, không có gì bị mất. ”

Phản ứng của cộng đồng

– Cộng đồng không thích điều này.

– Sự đáng tin cậy của mạng lưới là thiêng liêng.

– Mọi người bắt đầu yêu cầu hard forks để khôi phục những tổn thất trước đây.

– Một ai đó đã viết: – “Tôi đã làm một hợp đồng xấu trong những ngày đầu tiên ETH đã trực tuyến và mất 2K ETH với nó, tôi cũng có thể lấy nó trở lại? Cảm ơn!” (“I made a bad contract in the first days ETH was online and lost 2K ETH with it, can I also get it back? Thanks!”)

– Cộng đồng yêu cầu nghiêm ngặt về tính minh bạch và không có sự tham gia từ phía cơ sở để phục hồi tổn thất.

– Cộng đồng cũng tin rằng người sáng lập nên chịu trách nhiệm.

Hậu quả

– Hard fork đã được thực thi.

– Toàn bộ quỹ đã được rút khỏi tài khoản của DAO và trả lại cho chủ sở hữu thẻ bằng cách sử dụng hợp đồng WithdrawDAO.

– Ethereum đã được tách ra và cái cũ được gọi là Ethereum Classic.

Lời kết

DAO cho phép các tổ chức thoát khỏi sự phụ thuộc vào các tổ chức truyền thống. Thay vì một thực thể trung tâm điều phối người tham gia, các quy tắc được vận hành tự động và hướng tới kết quả có lợi nhất cho toàn mạng.

Thách thức thực sự đối với việc thực hiện DAO có lẽ không hoàn toàn là công nghệ, mà là chính xã hội. Hy vọng rằng với sự phát triển của blockchain thì các DAOs sẽ được chấp nhận nhiều hơn và ngày càng được ứng dụng nhiều trong các lĩnh vực cuộc sống

Theo dõi website của chúng tôi thường xuyên để cập nhật những bài học hữu ích nhất về kiến thức đầu tư tài chính nói chung và tiền điện tử nói riêng cũng như thông tin mới nhất nhé !