Khái niệm về Oracle trong Blockchain là gì? Tại sao Oracle lại quan trọng?

Tài chính phi tập trung (DeFi) là một xu hướng mới với hy vọng thay thế hầu hết các chức năng của hệ thống tài chính truyền thống bằng các hợp đồng thông minh. Tuy nhiên các hợp đồng thông minh tốt nhất vẫn yêu cầu sử dụng bên thứ ba đáng tin cậy dưới hình thức một Oracle.

1. Oracle là gì?

Oracle trong lĩnh vực Blockchain được hiểu là nguồn cấp dữ liệu, cho phép các dịch vụ của bên thứ ba cung cấp cho các hợp đồng thông minh những thông tin bên ngoài thế giới thực vào trong thế giới blockchain.

Ví dụ: Nếu hai bên đang đặt cược vào trò chơi bóng rổ thông qua hợp đồng thông minh trên blockchain, thì bên thứ ba là Oracle sẽ cho phép hợp đồng thông minh biết kết quả trận đấu bằng cách xuất bản dữ liệu liên quan lên blockchain. Quá trình này thường được tự động hóa bằng phần mềm. Một bot có thể quét NBA.com để biết điểm số của các trận đấu và tự động xuất bản chúng lên blockchain. Nhưng cho dù đó là một người hay phần mềm, nó vẫn tồn tại bên ngoài blockchain.

Ví dụ về một oracle

Giả sử Alice và Bob đặt cược ai sẽ người chiến thắng bầu cử tổng thống Mỹ. Alice tin rằng ứng cử viên của đảng Cộng hòa sẽ giành chiến thắng, còn Bob tin rằng đảng Dân chủ sẽ là người chiến thắng. Họ đồng ý về các điều khoản đặt cược và khóa tiền của họ trong một hợp đồng thông minh, hợp đồng này sẽ thanh toán toàn bộ số tiền cho người chiến thắng dựa trên kết quả của cuộc bầu cử.

Vì hợp đồng thông minh không thể tương tác với dữ liệu bên ngoài, nên nó phải nhận các thông tin cần thiết qua một oracle – trong trường hợp này là kết quả của cuộc bầu cử tổng thống. Sau khi cuộc bầu cử kết thúc, oracle sẽ truy vấn một API đáng tin cậy để xác định ứng cử viên đã giành chiến thắng và chuyển tiếp thông tin này cho hợp đồng thông minh. Sau đó hợp đồng này sẽ gửi tiền cho Alice hoặc Bob, tùy thuộc vào kết quả.

Nếu không có oracle để chuyển tiếp dữ liệu, sẽ không có cách nào để kết thúc vụ cá cược này.

2. Tại sao Oracle lại quan trọng?

Các blockchain và hợp đồng thông minh không thể truy cập dữ liệu bên ngoài blockchain. Tuy nhiên, một số thỏa thuận hợp đồng yêu cầu phải có thông tin liên quan từ thế giới bên ngoài để thực thi các thỏa thuận đó.

Đây là lúc cần đến các oracle, vì chúng cung cấp một liên kết giữa dữ liệu bên ngoài và bên trong blockchain. Các oracle có vai trò thiết yếu trong hệ sinh thái blockchain vì chúng mở rộng phạm vi hoạt động của các hợp đồng thông minh. Nếu không có các oracle của blockchain, các hợp đồng thông minh sẽ có sử dụng hạn chế vì chúng chỉ có quyền truy cập vào dữ liệu từ trong mạng của chúng.

Điều quan trọng cần lưu ý là bản thân các oracle trên blockchain không phải là nguồn dữ liệu, mà là một lớp để truy vấn, xác minh và xác thực các nguồn dữ liệu bên ngoài, sau đó chuyển tiếp thông tin đi. Dữ liệu mà các oracle truyền đi dưới nhiều dạng – thông tin giá cả, việc thanh toán được hoàn thành hoặc nhiệt độ được đo bằng cảm biến.

Để gọi dữ liệu từ các nguồn bên ngoài, hợp đồng thông minh phải được dẫn ra và các tài nguyên mạng phải được sử dụng. Một số oracle ngoài khả năng chuyển thông tin đến các hợp đồng thông minh còn có thể gửi lại cho các nguồn bên ngoài.

3. Phân loại Oracle

Có thể phân loại các oracle tùy thuộc vào các tính chất của chúng:

  • Nguồn – dữ liệu có nguồn gốc từ phần mềm hay phần cứng?
  • Hướng của thông tin – thông tin đến hay thông tin đi?
  • Độ tin cậy – dữ liệu là tập trung hay phi tập trung?

Một oracle có thể thuộc vào nhiều phân loại. Ví dụ, một oracle lấy thông tin từ trang web của công ty là oracle phần mềm phi tập trung lấy thông tin từ bên trong.

Oracle phần mềm

Các oracle phần mềm tương tác với các nguồn thông tin trực tuyến và truyền nó đến blockchain. Thông tin này có thể đến từ các cơ sở dữ liệu trực tuyến, các máy chủ, trang web – về cơ bản là bất kỳ nguồn dữ liệu nào trên Web.

Việc các oracle phần mềm được kết nối với mạng Internet không chỉ cho phép chúng cung cấp thông tin cho các hợp đồng thông minh mà còn truyền các thông tin đó đi theo thời gian thực. Điều này làm cho chúng trở thành một trong những loại oracle trên blockchain phổ biến nhất.

Các oracle phần mềm có thể cung cấp các thông tin bao gồm tỉ giá hối đoái, giá tài sản kỹ thuật số hoặc thông tin chuyến bay theo thời gian thực.

Oracle phần cứng

Một số hợp đồng thông minh cần tương tác với thế giới thực. Các oracle phần cứng được thiết kế để thu thập thông tin từ thế giới vật lý và cung cấp nó cho các hợp đồng thông minh. Những thông tin này có thể được chuyển từ các cảm biến điện tử, máy quét mã vạch và các thiết bị đọc thông tin khác.

Một oracle phần cứng về cơ bản “chuyển đổi” các sự kiện trong thế giới thực thành các giá trị kỹ thuật số mà các hợp đồng thông minh có thể hiểu được.

Oracle phần cứng có thể là một cảm biến có khả năng kiểm tra xem liệu một chiếc xe tải vận chuyển hàng hóa đã đến vịnh chất hàng hay chưa. Nếu xe đã đến, nó sẽ chuyển thông tin này đến hợp đồng thông minh và hợp đồng thông minh này sau đó sẽ ra các quyết định dựa trên thông tin đó.

Các oracle nhận thông tin và các oracle gửi thông tin

Các oracle nhận thông tin đảm nhiệm việc gửi các thông tin từ các nguồn bên ngoài đến các hợp đồng thông minh, còn các oracle gửi thông tin sẽ gửi thông tin từ các hợp đồng thông minh ra bên ngoài.

Ví dụ, một oracle nhận thông tin sẽ cung cấp cho hợp đồng thông minh thông tin về nhiệt độ mà cảm biến đo được. Một oracle gửi thông tin có thể được kết hợp sử dụng với khóa thông minh. Khi tiền đã được gửi vào địa chỉ , hợp đồng thông minh sẽ gửi thông tin này qua một oracle gửi thông tin đến một hệ thống để mở khóa thông minh.

Các oracle tập trung và phi tập trung

Oracle tập trung được kiểm soát bởi một tổ chức duy nhất và là nhà cung cấp thông tin duy nhất cho hợp đồng thông minh. Việc chỉ sử dụng một nguồn thông tin có thể là một việc rủi ro – tính hiệu quả của hợp đồng phụ thuộc hoàn toàn vào tổ chức kiểm soát oracle đó. Ngoài ra, bất kỳ sự can thiệp độc hại nào từ một kẻ xấu sẽ có tác động trực tiếp đến hợp đồng thông minh. Vấn đề chính với các oracle tập trung là chúng tồn tại sự hư hỏng tại một điểm, điều đó làm giảm khả năng bảo vệ của chúng trước các lỗ hổng và các cuộc tấn công.

Các oracle phi tập trung có các mục tiêu tương tự như các blockchain công khai – tránh các rủi ro từ phía đối tác không hoàn thành nghĩa vụ. Chúng giúp tăng độ tin cậy của thông tin được cung cấp cho các hợp đồng thông minh bằng cách không dựa vào một nguồn sự thật duy nhất. Hợp đồng thông minh truy vấn nhiều oracle để xác định tính hợp lệ và chính xác của dữ liệu – đây là lý do tại sao các oracle phi tập trung cũng có thể được gọi là các oracle đồng thuận.

Một số dự án blockchain cung cấp các dịch vụ oracle phi tập trung cho các blockchain khác. Các oracle phi tập trung cũng có thể hữu ích trong các thị trường dự đoán, trong đó tính hợp lệ của một kết quả nhất định có thể được xác minh bằng sự đồng thuận xã hội.

Trong khi các oracle phi tập trung có mục tiêu đạt được tính không cần sự tin cậy, cần lưu ý rằng giống cũng giống như các mạng blockchain không cần sự tin cậy, các oracle phi tập trung không loại bỏ hoàn toàn vai trò của sự tin cậy nhưng phân chia chúng cho nhiều người tham gia.

Các oracle cụ thể theo hợp đồng

Một oracle cụ thể theo hợp đồng là một oracle được thiết kế cho một hợp đồng thông minh duy nhất. Điều này có nghĩa là nếu một người muốn triển khai một số hợp đồng thông minh, thì người đó cần phải phát triển một số lượng tương ứng các oracle cụ thể theo hợp đồng.

Để duy trì loại oracle này rất tốn thời gian và tốn kém chi phí. Các công ty muốn trích xuất dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau có thể thấy cách tiếp cận này rất không thực tế. Mặt khác, do các oracle cụ thể theo hợp đồng có thể được thiết kế từ đầu để phục vụ một trường hợp sử dụng cụ thể, nên các nhà phát triển có thể linh hoạt điều chỉnh chúng theo các yêu cầu cụ thể.

Các oracle con người

Đôi khi những người có kiến thức chuyên ngành trong một lĩnh vực cụ thể cũng có thể đóng vai trò như một oracle. Họ có thể nghiên cứu và xác minh tính xác thực của thông tin từ nhiều nguồn khác nhau và chuyển các thông tin đó đến các hợp đồng thông minh. Vì các oracle con người có thể xác minh danh tính của họ bằng cách sử dụng mật mã, nên nguy cơ họ bị giả mạo danh tính và cung cấp dữ liệu lỗi là tương đối thấp.

4. Vấn đề với Oracle

Các mạng như Ethereum không thể nào lấy thông tin từ thế giới bên ngoài. Ví dụ, không có cách nào để mạng Ethereum biết tỷ giá ETH/USD hiện tại là bao nhiêu, hay người đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ nếu không được cung cấp dữ liệu từ bên ngoài blockchain.

Thực tế này được gọi là vấn đề Oracle. Thật vậy, vấn đề này vẫn tồn tại (ở các mức độ khác nhau) trong tất cả các ứng dụng DeFi đã ra mắt cho đến thời điểm này.

Bạn thấy đó, Oracle hiện tại đối với một số hợp đồng thông minh là không thể thay thế được và bắt buộc phải sử dụng nó. Nhưng Oracle này có thể gây hại hoặc không đủ năng lực, có nghĩa là việc giải quyết tranh chấp hợp đồng thông minh có thể đi sai hướng.

Ví dụ, nếu Oracle bị hack, hacker sẽ kiểm soát kết quả, thay vì thực thể đằng sau Oracle. Hoặc nếu hai bên đặt cược vào một sự kiện thể thao, người thua cuộc có thể chỉ cần mua chuộc Oracle để báo cáo sai người chiến thắng, điều này sẽ dẫn đến hợp đồng thông minh gửi tiền cho người đặt cược thua cuộc. Vì bản thân blockchain không có cách nào xác minh tính xác thực của dữ liệu on-chain được cung cấp cho nó bởi Oracle, loại lừa đảo này là có thể xảy ra. Và người chiến thắng chắc chắn sẽ phản đối, trong khi các giao dịch blockchain là không thể đảo ngược.

Kết luận

Để áp dụng blockchain trên phạm vi toàn cầu, cần có một cơ chế đáng tin cậy cho việc giao tiếp giữa các hợp đồng thông minh và thế giới bên ngoài. Nếu không có các oracle trên blockchain, các hợp đồng thông minh sẽ chỉ có thể dựa vào những thông tin có sẵn trong mạng của chúng, điều này sẽ hạn chế đáng kể khả năng của chúng.

Các oracle phi tập trung có thể tích hợp các cơ chế bảo vệ để loại bỏ nhiều rủi ro hệ thống khỏi hệ sinh thái blockchain. Các oracle trên blockchain vẫn là một trong những yếu tố nền tảng quan trọng cần được triển khai theo cách an toàn, đáng tin cậy và theo cách thức không cần sự tin tưởng giữa các bên tham gia để phát triển hệ sinh thái blockchain.

Theo dõi website của chúng tôi thường xuyên để cập nhật những bài học hữu ích nhất về kiến thức đầu tư tài chính nói chung và tiền điện tử nói riêng cũng như thông tin mới nhất nhé !

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây